Preek week 41, 2007 Preek week 41, 2007
Preek van de week 41



Sjiër hasiëriem’ wordt het bijbelboek ‘Hooglied’ in het Hebreeuws genoemd: ‘het lied der liederen’.
Zoals ‘het heilige der heiligen’ het allerheiligste betekent (het allerheiligste plekje in de tempel van Jeruzalem),
zo betekent ‘het lied der liederen’ het allermooiste lied’! Maarten Luther heeft dit lied 450 jaar geleden vertaald,
met "das Hochlied", en zo komen wij aan ons Hooglied. Het ‘Hooglied’ is ‘het lied der liederen’,
het allermooiste lied dat er bestaat!




Waarom is het Hooglied het allermooiste lied!
Omdat het over de liefde gaat! En over: elkaar versieren! Over erotiek, over verliefd zijn op elkaar,
en elkaar willen verleiden! Daarom is het Hooglied het allermooiste lied!
Er is voor een mens geen thematiek die mooier is en meer tot de verbeelding spreekt! Toch?



Seksueel geladen


Het Hooglied verheerlijkt de lichamelijke liefde!
Er staan plaatsen in die behoorlijk seksueel getint zijn!
Dat valt ons mensen van vandaag niet meer zo op, als wij het Hooglied te snel lezen,
maar het Hooglied is behoorlijk seksueel geladen!



Hoogerotisch, maar in bedekte toespelingen.

Dat wíj er vandaag vaak niet meer zoveel in die zin bij beleven, ligt daaraan dat wij vandaag inmiddels gewend zijn,
het allemaal heel dírect te zeggen! Wij praten tegenwoordig ronduit over sex!



Maar vroeger, ook in de tijd van de bijbel, praatte men er alleen in bedekte termen over.
Men duidde de seksuele verleiding of de seksuele daad alleen maar aan, heel voorzichtig!



En – omdat men niks gewend was – sloegen de mensen vroeger dan ook gelijk helemaal op tilt,
als zo’n seksuele toespeling in het klein werd gemaakt! "Een afgesloten hóf zijt gij, mijn zuster, bruid, … een verzegelde
bron." Uuuh, wat erotisch! Zeiden ze dan!



Dit soort erotiek in bedekte termen, komen wij vandaag alleen nog maar tegen in andere culturen.
In de Islam bijvoorbeeld, die ook niet zoveel gewend is op dat gebied.
Als daar een vrouw ook al alleen een naakte hiel laat zien, worden de mannen alleen daarvan al helemaal gek!
En ik weet niet of u wel eens een liefdesfilm uit India hebt gezien… India kent een bloeiende filmindustrie!
Maar: altijd als er bij ons in onze Hollywood-films een man en een vrouw met elkaar naar bed zouden gaan,
begint het echtpaar in de Indische film met elkaar: te zíngen in de natuur!
Als je in India een man en een vrouw op het filmdoek samen ziet en hoort zingen,
worden de mensen uit India helemaal gek, opgewonden! – Uit die wereld, waarin al een kleine aanduiding een lezer
of kijker of hoorder helemaal gek en opgewonden kan krijgen… Uit die wereld, stamt ook het Hooglied af!



Seksualiteit vandaag: platgeslagen, oppervlakkige directheid.


Jammer eigenlijk, dat wij mensen hier in West-Europa het helemaal verleerd zijn, ook dit soort kleine poëtische toespelingen,
al erotisch te vinden! - Wij worden er nauwelijks nog koud of vooral wárm van, als er in de tekst van het Hooglied staat:
"je haar is als een kudde geiten" of "je tanden zijn als een kudde geschoren schapen" of "je beide borsten zijn als tweelingsjongen
van gazellen"! – De boerenjongens uit de tijd van Salomo wisten niet meer waar ze met hun opgewonden-raken heen moesten bij,
dit soort zinnnen, ons laat het doorgaans koud… (mij althans – ’t kan aan mij liggen!). - Wij moderne mensen moeten dus eigenlijk,
het Hooglied weer helemaal van te voren af aan leren lezen, als je het goed wilt begrijpen, en goed wilt aanvoelen wat het zeggen wil!



Het is eigenlijk best wel jammer, dat er in onze wereld alleen nog iemand opgewonden raakt,
als het heel rechtstreeks over seksualiteit gaat! – Alhoewel er in onze dagen ook al wel een soort verzetsbeweging an het opkomen is,
die zich verzet tegen een samenleving die totaal oversext is geraakt!



Wat wij op de televisie tegenwoordig elke dag te zien krijgen, vooral op de late uren,
is vaak niet echt leuk meer! Alles is te zien, maar je voelt er nauwelijks nog wat bij, want alles is ook – doordat het allemaal,
zo overduidelijk te zien is – op de een of andere manier platgeslagen! De vrouwen en mannen zijn helemaal geen echte vrouwen
en mannen meer, die spannend en mysterieus met elkaar omgaan! Je zou, zei eens iemand,
in hun plaats evengoed ‘plastic poppen’ of ‘stoommachines’ kunnen laten zien, zoveel ‘nep’ zit er bij, zo ‘onecht’ is alles geworden, zo plat, zo goedkoop!



Het Hooglied: het echte poëtisch verwoord.

In het ‘Hooglied’ is alles nog echt! Wordt alles nog écht beleefd!
Hier, in het Hooglied, kunnen we een verzameling liefdesliederen lezen, die nog recht uit het hárt komen!



Het is vrij moeilijk, vast te stellen, wanneer het Hooglied is geschreven!
Het eerste vers van het Hooglied, in hoofdstuk 1, zegt dat het bijbelboek van koning Salomo stamt!
Hij leefde ongeveer 3000 jaar geleden! Maar er staan een paar vaktermen in, die uit het Persisch komen,
een taal die pas 500 jaar later is opgekomen! En ook is het zo, dat in het Hooglied het meeste ‘liefelijke’ en ‘erotische’
door een vrouw wordt gezegd, niet door een man! Dus dan zou Salomo óf zich in de positie van een vrouw moeten hebben,
ingeleefd, óf de teksten door een vrouw aangereikt moeten krijgen! Hij had vrouwen genoeg, wel duizend vrouwen!
Dus daar hoeft het niet aan te liggen. Maar de teksten zijn dan niet van hemzelf.
- Misschien mag je het zo zien, dat Salomo met deze verzameling poëzie is begonnen,
en dat anderen ze dan hebben aangevuld, eerst een vrouw, en dan ook nog weer nieuwe generaties! –




Je zou eigenlijk ook weer eens een heel moderne versie van het Hooglied moeten maken,
heel eigentijds en niet plat verwoord aub, waar ook wij goed opgeleide, goed voorgelichte moderne mannen en vrouwen
uit Nederland, weer rode oren van zouden krijgen! Dat zou spannend worden!]



Praten over seksualiteit.

Het Hooglied is in een wisselspraak opgezet: eerst zegt de Bruid erotische woorden tot de bruidegom,
en dan weer de bruidegom erotische woorden tot de bruid, en dan weer de bruid tot de bruidegom enz.
En op de achtergrond kijkt een koor toe, die af en toe ook nog iets erotisch zingt: tussendoor!
Erotiek is hier heel normaal en intiem en wordt ook heel intens beleefd en uitgesproken!




Daar kunnen wij vandaag nog wel heel veel van leren, volgens mij.
Want wie praat, hoe goed hij of zij ook is voorgelicht, tegenwoordig nog open over de seksualiteit?
Niemand eigenlijk meer echt op een goede manier! – En ondertussen kunnen de televisie-programma’s en videotheken
lekker stiekem doorgaan met het opbouwen van een grote sex-industrie.
Er is géén bedrijfstak, die groter is! En deze bedrijfstak, die heel veel mensen verleidt
(mensen die zich er eigenlijk voor schamen dat ze verleid worden),
maakt meer kapot dan ons lief is! – Dat is de situatie op dit moment!




Het Hooglied verbiedt niets!

Het Hooglied gaat ons moderne mensen niet al te veel verbieden of gebieden!
Het zegt niet: dat en dat mag niet, en dit of dat mag wel (nog net wel), of dit of dat mag je als je met elkaar getrouwd bent!
– Gelukkig gaat het Hooglied niet zó aan de slag! – Want zo werken dit soort dingen ook niet!
Hoe meer je verbiedt, des te meer wordt het toch gedaan! Als je toch eens kijkt,
hoeveel mensen vroeger zogen. ‘moesten’ gaan trouwen! Ik meen dat een emeritus-predikant het eens had over 30% van
de gevallen waar dat vroeger het geval was. Als je iets te veel verbiedt, gebeurt het stiekem toch,
vaak nog veel extremer als bij een zogen. ‘normale’ gang van zaken.
Zoals afgelopen week iemand het in de krant Trouw zei, met een commentaar ook op de paus:
"Er zijn meer kuisheidsgeloften gebroken dan condooms"!
Je kunt wel níet mee willen doen met de moderne tijd, maar het gebeurt toch!
Daarom is het veel zinvoller, in plaats van alles te verbieden, gewoon te laten zien:
hoe goedkoop en hoe plat en hoe kwetsend vaak ook, het allemaal is,
als je ‘het allemaal alleen zo maar doet’, zonder echte liefde erbij, en zonder het vertrouwen dat de ander je,
ook serieus neemt en je koestert en bij je blijft!




Leuke erotiek die de ander geen kwaad doet

Laten wij het doen, zoals het Hooglied het doet! Laten we vooral kijken naar… en gefixeerd blijven
op het mooie van ‘leuke erotiek’ die gewoon goed is, omdat ze de ander geen kwaad doet.
Omdat ze de ander niet tot puur object maakt voor maar één moment, maar omdat ze de ander ‘eert’ en
werkelijk lief heeft. - Wellicht is het ook wel eens goed te kijken naar slechte erotiek.
Zodat we zien, hoe slecht ze is. Hoe zeer ze de ander uitbuit en hoezeer ze ook jezelf laat branden,
totdat je zelf helemaal ‘uitgebrand’ bent, of leeggezogen of hoe het ook noemen wilt!
- Het zal niet veel helpen, dat we elkaar verbieden naar de prostituees te gaan! Vrees ik!
Ik vrees het ergst! Maar wat we aan elkaar wel kunnen laten zien, is: in wat voor vreselijke situaties zij zich,
doorgaans bevinden: de naar Nederland gelokte prostituees zonder verblijfsvergunning,
dus zonder rechten, en de verslaafde heroïne hoertjes, met de pooiers die hun uitbuiten en slaan!




Ga seksualiteit niet de kerk uitwerken!

We hoeven echt niet alles wat met seksualteit te maken heeft, de deur uit te werken!
Dat heeft de kerk vroeger gedaan, vroeger: al ten tijde van Augustinus!
Augustinus vond het lichaam van een mens maar niks.
Hij wilde alleen maar het geestelijke  laten meetellen! Zo is de kerk heel lang met dit alles omgesprongen:
het was allemaal een groot taboe! En daar kwam heel veel ellende van:
want het lichaam speelt tóch mee, met alles, en heel veel kwam toen niet op tafel en werd stiekem gedaan:
de meest vreselijke dingen! - Nee, het kan niet de oplossing zijn, erotiek in haar geheel te verbannen,
helemaal weg uit het leven!



Ga op zoek naar meer diepgang

Laat ons samen met het Hooglied op zoek gaan naar een erotiek die goed is,
omdat ze jezelf en de ander waar je mee omgaat, opbouwt, die de relatie intenser maakt en meer diepgang geeft!
– Dit soort erotiek heeft óók bijbelse papieren. Deze erotiek mag je volgens de bijbel volop beleven!
Daar is niets mis mee! Daar hoef je je niet voor te schamen.
Deze goede erotiek hoef je ook niet te persen in het keurslijf van allerlei regeltjes en wetjes,
die mag je gewoon vrij haar gang laten gaan! Als jij zelf maar: altijd ook even na blijft gaan of het echt wel
goed blijft voelen, en echt wel goed is, voor jezelf en vooral: voor de ander!




Ook in je geloof (je relatie met God) kun/mag je erotiek beleven!

Tot slot wil ik ook nog even dit zeggen: het Hooglied is niet alleen in de bijbel opgenomen,
om ons mensen eens te laten zien hoe verrukkelijk (laten we zeggen: hoe goddelijk) goede erotiek en
seksualiteit kan zijn!
Het Hooglied werd ook vroeger ook in de bijbel opgenomen, omdat er sommige gelovigen waren,
die hun relatie met Gód op deze manier beleven! Hun relatie met God! Op een intieme, erotische manier!




Ga het eens zelf proberen vanavond: de 8 hoofdstukken van het Hooglied nog een keer lezen,
en dan vanuit het oogpunt van je beleving van God.
Je hoeft dan alleen dit te doen: neem zelf de stukken in de tekst, die door de bruid worden gezegd!
En laat God de teksten zeggen tegen jou, die de bruidegom in het Hooglied zegt!
Je weet niet wat je meemaakt! (En daar bedoel ik dan niet mee, dat dan opeens jij als diegene wordt aangesproken,
die tanden heeft als een kudde geschoren schapen…) Dat bedoel ik niet.




Met name in het Joodse volk Israël gaan ze zo ver, dat ze zich God wel eens inderdaad voorstellen,
als de bruidegom waarover we gelezen hebben.
God als de liefhebber die als een gazel over de heuvelen huppelt en maar zigzaggend
om jezelf als gelovige heen blijft draaien, met het verlangen je te beminnen!!
God als een gazel met voorjaarsgevoelens! – Of: God als je geliefde die tegen ons zegt:
jij, mens, hebt me betoverd! Wat uit jou, gelovige, ontspruit, is als een lusthof van granaatappelbomen,
met kóstelijke vruchten!




Laat God op je inwerken en geef je over aan wat dan gebeurt!

Dit moet je zo eens echt op je in laten werken! Dat God je zo erotisch bemint! Dat Hij daarboven altijd weer, als Hij jou ziet,
het Hooglied aan het zingen is! En hoopt, dat jij dat óók gaat doen: het Hooglied zingen.
Hem dus op zijn zwoele woorden, gaat antwoord geven! Met jouw eigen zwoele woorden!
Zodat het een erotisch wisselgesprek wordt. Dát is pas een geloofsleven! –




Dat is veel, veel spannender (kan ik je vertellen), zélfs, dan de hoog-erotische sms-jes,
die David Beckham overspelig verstuurde naar Rebecca Loos!




Amen