Trouw, nederigheid, aanvaarding

(Ruth 1:1-22)

Er is mij gevraagd om eens te spreken over het boek Ruth. Wanneer ze dit zo komen vragen kan ik dat natuurlijk niet weigeren. Maar ik denk dat dit een goede houding is van de gemeente, indien jullie een onderwerp hebben dat je  graag zou willen horen, zou ik zeggen aarzel niet. Indien het mogelijk is zullen wij dit zeker graag mee behandelen. Vorige week ben ik naar een film gaan kijken, de gladiator. Het is een mooie en boeiende film en een aanrader voor wie niet te gevoelig is. In deze film worden twee levens belicht. Enerzijds het leven van een jonge ambitieuze keizer en anderzijds het leven van een generaal, die de gladiator is. Ik heb echt genoten van de manier hoe deze levens verfilmd werden.
De oude keizer beseft dat dictator zijn, fout is en wil een democratie oprichten. Omdat hij weet dat zijn zoon hier anders over denkt vraagt hij de generaal om na zijn dood dit voor hem te verwezenlijken. De zoon van de keizer die hier helemaal niet mee akkoord is, dood zijn vader en verwerft zo de troon. Hij wou de roem, hij wilde een god zijn voor het volk maar slaagde hierin niet.


Misschien spijtig, maar het is niet mijn bedoeling om deze film verder te vertellen. Vandaag gaan we over een vrouw/meisje  hebben met dezelfde deugden als de gladiator. Ook haar pad is moeilijk en zwaar te bewandelen, maar haar eerlijkheid doet haar glinsteren.
Zij zal als niet joodse vrouw één van de stammoeders worden van onze Here Jezus Christus.
Het verhaal vinden we terug in het gelijknamige boek in het oude testament. De schrijver is hier niet van gekend maar er wordt verondersteld dat het Samuël was die dit opgeschreven heeft. Het is een éénvoudig verhaal, simpel om te lezen en het is slechts enkele bladzijden groot. Dus wat houd ons tegen om dit straks thuis nog eens op te slagen.
Een man met zijn vrouw en twee zonen reizen weg uit hun land Juda omdat er hongersnood heerst. Het zijn Elimelek en Naomi die naar Moab vluchten om daar als vreemdelingen te verblijven. Elimelek sterft in Moab zodat Naomi alleen achter blijft met haar twee zonen. Gelukkig vinden deze al gauw een vrouw, weliswaar uit het land Moab. Maar na 10 jaar sterven ook zij en blijft Naomi alleen achter met haar twee schoondochters. Wanneer zij vernemen dat de hongersnood voorbij is in Juda besluit Naomi om terug naar haar eigen land te gaan. Ondanks dat Naomi weet dat het moeilijk zal zijn om alleen als weduwe te overleven zegt ze tot haar schoondochters dat zij kunnen blijven in hun eigen land en dus niet met haar mee hoefde te reizen naar Juda. Nadat Naomi aandringt om toch naar hun eigen volk te keren kies Orpa voor haar volk en besluit om terug te gaan. Ruth daarentegen blijft bij haar besluit en reist met Naomi mee naar Juda.
En dan lezen we hoe Ruth omgaat met Naomi en met het volk, hoe zij haar plaats vindt. Het is zelfs zo dat Ruth opvalt bij het volk in een zeer positieve zin. Dat zien wij bijvoorbeeld al in hoofdstuk 2: 11 maar ook ook in hoofdstuk 3: 11 waar Boaz haar zegt : “Nu dan mijn dochter, wees niet bevreesd ; alles wat gij zegt, zal ik voor u doen ; want ieder in de poort van mijn volk weet, dat gij een deugdzame vrouw zijt.” Op deze wijze leert zij dan ook Boaz kennen een rijk familielid van Naomi. En het duurt dan niet lang of Boaz trouwt met haar. Samen krijgen zij een zoon die zij Obed noemen. David, zal later de kleinzoon zijn van deze Obed.
 Dit is het verhaal heel in het kort verteld. Misschien voor ons minder maar voor de Israëlieten zeker met een einde dat zij in het beging niet zouden voorspellen. Hoe een niet joodse vrouw, een belangrijke schakel vormt in de stamboom van Jezus Christus. Zij, een Moabietische, zette het koningschap voort.
Hoe komt het toch dat Ruth hiervoor in aanmerking is gekomen. Waarom was zij toch zo opvallend. Net als onze gladiator had zij een karakter waar wij iets van kunnen leren.

  • Ruth was trouw
  • Zij was nederig
  • Zij aanvaarde haar toestand

 Trouw
Wat is trouw?
Het meest bij de hand liggende voorbeeld is het huwelijk waar men trouw zou  kunnen omschrijven als steeds verbonden zijn. In een huwelijk ontvangt men een trouwakte. Dit is een papiertje dat vermeld dat voor het leven twee mensen een verbond hebben gesloten. Zij hebben een trouwbelofte gedaan.
Een andere vorm van trouw kan mijn bijvoorbeeld terugvinden in de film die ik daarstraks opgenoemd heb, waar de generaal zijn Keizer trouw is. Ongeacht wat de keizer hem beveelt, voert hij de opdracht uit. Hij heeft trouw gezworen aan de keizer.
In beide gevallen weet de ene partij van de andere dat zij op elkaar kunnen rekenen, dat zij rekenschap met elkaar houden.
De trouw van Ruth begint reeds toen zij niet voor haar eigen volk koos maar verkoos om mee te gaan met haar schoonmoeder Naomi. Zij zei tegen Naomi: “Dring er bij mij niet op aan, dat ik u in de steek zou laten, door van u terug te keren ; want waar gij zult heengaan, zal ik heengaan, en waar gij zult vernachten, zal ik vernachten : uw volk is mijn volk en uw God is mijn God : waar gij zult sterven, zal ik sterven en daar zal ik begraven worden.” Het lijkt hier wel dat de trouw die Ruth haar man gezworen had van toepassing wordt naar Naomi. Ruth had een keuze in haar leven genomen toen ze trouwde met de zoon van Naomi en bleef deze ook trouw. Niets kon haar ervan weerhouden om deze belofte te breken. En zij blijft standvastig in deze trouw wanneer we kijken met welk een zorg zij omgaat met Naomi hoe zij in het veld koren gaat verzamelen. Steeds opnieuw ziet men de trouw terug naar haar schoonmoeder, naar haar baas en naar het volk. “Zij werkt van de morgenstond af tot nu toe ; het is iemand die weinig thuis zit” , zeggen de maaiers. Deze trouw was een karakter eigenschap van Ruth, zij had een doel voor ogen en had er dan ook alles voor over. Zij had een belofte gegeven en zou deze ook naleven.
Toen Jezus hoorde dat Lazarus gestorven was wilde hij terug naar Judea, de plaats waar de joden Hem hadden trachtte te stenigen. Het is de zelfde trouw in Thomas die hem laat zeggen ; “Laten wij ook gaan om met Hem te sterven”. De trouw van Thomas aan zijn meester was belangrijker dan het leven.
We kunnen veel Gods mannen en vrouwen opnoemen uit de Bijbel die een voorbeeld stelde van trouw. Maar het mooiste en het belangrijkste voorbeeld van trouw is de Here Jezus zelf. Hij die éénvoudig ons aan ons lot had kunnen overlaten, heeft ons liefgehad tot het einde (Joh 13:1). Deze Jezus is zijn belofte trouw gebleven.
De onvermijdelijke vraag is dan natuurlijk, in hoe verre zijn wij Jezus trouw ?

Nederig

Ruth was ook nederig. Indien wij dit woord uitspreken zijn er onmiddellijk reacties zoals, maar ik laat mij niet doen, ik heb ook rechten enz. Meestal wordt nederigheid geassocieerd met een sukkel zijn, iemand die altijd maar ja knikt. Men zou bijna durven zeggen dat zo een persoon geen eigen karakter heeft. Maar niets is minderwaar, nederigheid is een moeilijke maar een mooie karakter eigenschap.
Wat houd nederig nu eigenlijk in ?
Weet je vele grote leiders in de Bijbel waren nederig. Enkele voorbeelden :
Toen God Mozes zond om naar Farao te gaan om zijn volk te bevrijden is de reactie van Mozes ; “Wie ben ik, dat ik naar Farao zou gaan en de Israëlieten uit Egypte zou leiden” (ex.3:11)
God riep ook Gideon om Israël uit de greep van de Midjan te verlossen en een praktisch zelfde antwoord komt er van Gideon ; “Och, Here, waarmee zal ik Israël verlossen? Zie mijn geslacht is het geringste in Manasse en ik ben de jongste van mijn familie”. (Richteren  6:15)
En zo zijn er nog andere, zoals koning Saul (1 Sam : 9:21), David (1 Sam : 18:18), Salomon (1 Kon 3:7, Jesaja ( Jes 6:5), Jeremiah (Jer. 1:6), Johannes de Dooper (Mat 3:14) en ongetwijfeld zullen er nog andere zijn.
Maar weet gij wat telkens het antwoord is van de Here ; “Ik ben immers met u”. (Ex. 3:12) Deze grote namen zij konden het niet uit zichzelf, het was de Here zelf die door hen moest werken en dit kon enkel wanneer zij zich nederig opstelde. Dat zij bereid waren om Christus door hen te laten werken en niet dat zij dit uit eigen kracht zouden doen.
Ik vertelde een keer aan iemand, dat ik ontzettend zenuwachtig ben wanneer ik hier achter de kansel moet staan. Zijn antwoord was, indien je dat niet zou zijn was het niet goed, men moet beseffen dat wij het niet uit onszelf kunnen maar dat het de Here is die door ons moet werken.
Een ander voorbeeld is de verloren zoon, die eerst dacht dat hij zelf de wereld kon veroveren maar later, wanneer hij enorm diep gezakt is beseft dat hij een zondaar is en zich nederig opstelt en terug naar zijn vader gaat. Hij was bereid om als slaaf te gaan werken.
Wij kennen ook alle de gelijkenis van de Farizeeër en de tollenaar. “Twee mensen gingen op naar de tempel om te bidden ; de één was een Farizeeër, de ander een tollenaar. De Farizeeër stond en bad dit bij zichzelf: O God, ik dank U, dat ik niet zo ben als de andere mensen, rovers, onrechtvaardige, echtbrekers, of ook als deze tollenaar ; ik vast tweemaal per week, ik geef tienden van al mijn inkomsten.
De tollenaar stond van verre en wilde zelfs zijn ogen niet opheffen naar de hemel, maar hij sloeg zich op de borst en zeide : O God weest mij zondaar, genadig !
Ik (de Here) zeg u : Deze keerde in tegenstelling met de ander, gerechtvaardig naar huis terug. Want een ieder die zichzelf verhoogt, zal vernederd worden, doch wie zichzelf vernedert, zal verhoogd worden.
Duidelijke taal, nederigheid is een vorm van sterkte. 
Weet je, ik merk dat thuis ook, wij mensen zijn zo geneigd om op te komen voor ons eigen ik. Schrik dat een ander ons zou domineren, wij staan al klaar om ons te verdedigen voordat we aangevallen worden. Angst om vernederd te worden.
Zoals wij gezien hebben van al die Gods mannen is juist het omgekeerde waar voor ons als christen. Indien wij ons nederig kunnen opstellen dan kan God de leiding overnemen. Ik geloof tevens dat dit niet alleen geldig is in ons Christelijk leven, maar ook in het gewoon dagelijks leven. Indien wij de Here de leiding geven zullen wij overwinnen.
Dit was ook het geval bij Ruth. Door het verhaal heen valt het op welke onderdanige houding Ruth neemt. Wanneer zij terug in Juda zijn, heeft Ruth helemaal geen probleem om voor haar schoonmoeder te zorgen. Zij is bereid om op het veld aren te gaan lezen. Naar ik vernomen heb is dit achter de maaiers aanlopen om het koren dat uit de bundels vallen op te rapen. Dus eigenlijk kan men zeggen dat de afval van het koren opgeraapt wordt. Ruth had helemaal geen problemen om dit te doen voor haar schoonmoeder. Ook wanneer Naomi een plan uitwerkt om Ruth aan Boaz te bezorgen, ondergaat Ruth dit in alle nederigheid. Geen opstandigheid enkel aanvaarding en net zoals wij gezien hebben bij de andere Gods mannen is het ook door haar nederigheid dat zij een grote vrouw wordt. Opnieuw een karaktertrek die Ruth siert.
Aanvaarding
Nog een andere karakter trek waarvan we lezen is aanvaarding. Het moet zeker niet éénvoudig geweest zijn als jonge vrouw om eerst je man te verliezen en daarna te moeten vertoeven in een vreemd land. Je zou bijna kunnen zeggen, het is uitzichtloos. Maar Ruth aanvaarde haar lot.
Uiteindelijk begint het verhaal zeer triestig, hongersnood, geliefden verliezen. Het is zelfs zo erg dat Naomi wanneer zij opnieuw Juda binnenkomt vraagt om haar Mara te noemen, wat betekend bitterheid. En toch heb ik de indruk als ik dit verhaal lees, dat het uitstraalt van rust. Volgens mij komt dit omdat we die aanvaarding van Ruth doorheen het verhaal zien. Zoals wij in het begin gezien hebben, lezen we dat zij gekozen had voor haar toekomst door met de zoon van Naomi te trouwen en aanvaard dan ook alle gevolgen dat dit met zich meebrengt.
Dat doet ons toch wel stilstaan bij onszelf, kunnen wij aanvaarden indien wij ons in een heel andere situatie bevinden dan wij wel zouden willen. Ik denk dat dit uiterst moeilijk is en ik weet dat sommige hier onder ons dat wel kunnen beamen. Het hoeft nog niet een sterftegeval te zijn, maar bijvoorbeeld we verliezen ons werk, geld problemen, wij zijn niet geslaagd op school. Ieder kan zo een lijstje invullen voor zichzelf.
Ruth aanvaarde het leven waarin ze leefde. Deze aanvaarding wil niet zeggen dat je je aan je lot overlaat. Ook lezen we van Ruth dat zij akties neemt, zij gaat op haar doel af. Zij kan dit doen met haar volle energie want zij aanvaarde haar toestand zij moest niet haar energie stoppen in klagen en bij de pakken blijven zitten. Zij was een vrouw met pit.
Zij was was ook bereid om de raad van haar schoonmoeder te aanvaarden zoals wij dat kunnen lezen in hoofdstuk 3:1-5.
Het is door deze eigenschappen dat Ruth zo een belangrijke schakel wordt in de stamboom van Israël. Het verhaal eindigt dat zij trouwt met Boaz en een zoon krijgt. Deze zoon, Obed zal de grootvader worden van David waaruit onze Heer Jezus geboren is.

Omdat dit verhaal ons ook duidelijk laat zien wat broederliefde (zusterliefde) eigenlijk betekend en wat het gevolg daarvan kan zijn. Wil ik nogmaals één van mijn lieveling stukjes lezen uit 2 Petrus 1:5-8. “Maar schraagt om deze reden met betoon van alle ijver door uw geloof de deugd(verdienste), door de deugd de kennis, door de kennis de zelfbeheersing, door de zelfbeheersing de volharding, door de volharding de godsvrucht, door de godsvrucht de broederliefde en door de broederliefde de liefde jegens allen. Want als deze dingen bij u aanwezig zijn en overvloedig worden, laten zij u niet zonder werk of vrucht voor de kennis van onze Here Jezus Christus.” Deze tekst zou mooi kunnen inpassen in het leven van Ruth, met alle ijver heeft zij zich ingezet om haar schoonmoeder te dienen, hierdoor mocht zij kennis opdoen van de God van Israël, deze kennis gaf haar zelfbeheersing waardoor ze volhardend was, deze volharding gaf haar Godsvrucht waardoor haar liefde een eindeloze vorm aan nam.
Ruth bezat karakter eigenschappen die belangrijk zijn in een leven met God en daarom was zij een ideale stammoeder voor de Here Jezus die ons zijn grote liefde gegeven heeft.
Omdat de generaal niet gehoorzaam wilde zijn aan de jonge oneerlijke keizer wordt zijn vrouw en kind op afschuwelijke wijze vermoord en wordt hij verkocht als gladiator. Maar hij had een belofte gedaan aan de goede keizer en ondanks zijn miserie en ellende bleef hij trouw aan deze belofte en aanvaarde nederig zijn lot. De film eindigt dan wanneer hij in de arena de jonge keizer overwint en hij wanneer hij sterft de hemel open ziet met zijn vrouw en kind.
 
Broeders en zuster dit is maar een film, maar wij hebben geen keizer van vlees en bloed maar een God die hoog boven alles staat. Willen wij Hem ook trouw beloven, willen wij Hem ook nederig dienen, willen wij Hem aanvaarden in ons leven.
Wij hebben vandaag een mooi voorbeeld gehoord van een vrouw die God eerst helemaal niet kende, maar bereid was om haar toekomst te richten op Hem.
Zijn wij bereid om tegen alles in te gaan en God de plaats te geven die Hem toekomt.

Amen


Heb je vragen mail ze.